تعریق بیش از حد؛ پژوهش جدید علت عصبی این اختلال را کشف کرد
تعریق بیش از حد ممکن است برخلاف تصور گذشته فقط یک مشکل پوستی یا واکنشی به استرس نباشد، بلکه در برخی افراد یک اختلال واقعی در سیستم عصبی باشد. پژوهشی بینالمللی به رهبری محققان دانشگاه آزاد بروکسل نشان داده است که نوعی از بیماری هایپرهیدروزیس (Hyperhidrosis) یا تعریق مزمن و شدید، به دلیل فعالیت بیشازحد اعصابی ایجاد میشود که غدد عرق را کنترل میکنند.
این مطالعه که در مجله Science Advances منتشر شده، یک عامل ژنتیکی مهم را در ایجاد این مشکل شناسایی کرده است. پژوهشگران معتقدند این یافته میتواند به توسعه روشهای درمانی دقیقتر و کاهش نگاه منفی نسبت به این بیماری کمک کند.
تعریق بیش از حد چه تفاوتی با تعریق معمولی دارد؟
تعریق یکی از روشهای طبیعی بدن برای تنظیم دما است، اما در افراد مبتلا به هایپرهیدروزیس، میزان تعریق بسیار بیشتر از نیاز بدن است.
بر اساس این پژوهش، حدود ۲ تا ۵ درصد جمعیت جهان با تعریق بیش از حد مواجه هستند. شدت این مشکل در برخی افراد به اندازهای است که مجبور میشوند چند بار در روز لباس خود را عوض کنند.
این وضعیت میتواند تأثیر زیادی بر زندگی روزمره داشته باشد. بسیاری از مبتلایان به دلیل خجالت یا نگرانی از واکنش دیگران، از حضور در موقعیتهای اجتماعی دوری میکنند و برخی نیز دچار مشکلات روحی مانند افسردگی میشوند.
با وجود این تأثیرات، این بیماری هنوز گاهی بهعنوان یک مشکل سطحی پوستی یا نتیجه اضطراب نادیده گرفته میشود.
اختلال در یک کانال عصبی عامل تعریق شدید شناخته شد
تیم تحقیقاتی دانشگاه آزاد بروکسل با همکاری دانشگاه جانز هاپکینز، حدود ۱۰ سال به بررسی علت این بیماری پرداخت.
پژوهشگران با تحلیل DNA بیش از ۱۸۰ بیمار، نقصهایی را در یک پروتئین خاص در سلولهای عصبی به نام کانال یونی NaV1.8 شناسایی کردند.
این کانال مانند یک دروازه زیستی عمل میکند که عبور پیامهای الکتریکی در سیستم عصبی را تنظیم میکند. در افراد دارای نوع ژنتیکی هایپرهیدروزیس، این دروازه بیش از حد باز میماند و باعث فعال شدن مداوم اعصابی میشود که غدد عرق را کنترل میکنند.
در نتیجه، غدد عرق حتی بدون نیاز واقعی بدن، پیامهای بیشتری برای تولید عرق دریافت میکنند.
تعریق بیش از حد همیشه ناشی از استرس نیست
یکی از نکات مهم این پژوهش این است که تعریق بیش از حد ژنتیکی میتواند در واکنش به احساسات یا فشارهای روانی تشدید شود، اما علت اصلی آن لزوماً روانی نیست.
به گفته پژوهشگران، افراد مبتلا ممکن است هنگام استرس بیشتر عرق کنند، اما ریشه مشکل در برخی موارد به فعالیت غیرطبیعی سیستم عصبی بازمیگردد.
این یافته میتواند نگاه پزشکی به این بیماری را تغییر دهد و باعث شود بیماران به جای سرزنش خود یا تصور داشتن مشکل روانی، علت زیستی این وضعیت را بهتر بشناسند.
تعریق بیش از حد؛ آزمایش روی مدل حیوانی نقش ژن را تأیید کرد
برای بررسی دقیقتر این نظریه، محققان یک مدل آزمایشی ایجاد کردند. از آنجا که موشها فقط از پنجههای خود عرق میکنند، پژوهشگران روش جدیدی برای اندازهگیری قطرات عرق با استفاده از ترکیب ید و نشاسته طراحی کردند.
پس از بررسی موشهایی که همان نقص ژنتیکی را داشتند، مشخص شد این حیوانات نیز دچار تعریق بیش از حد میشوند.
همچنین زمانی که پژوهشگران مادهای را برای کاهش فعالیت بیشازحد پیامهای عصبی به کار بردند، میزان تعریق در موشها به شکل قابل برگشت کاهش پیدا کرد.
این نتیجه شواهد بیشتری ارائه کرد که فعالیت غیرطبیعی اعصاب میتواند نقش اصلی در این نوع از بیماری داشته باشد.
امید به درمانهای هدفمندتر برای هایپرهیدروزیس
در حال حاضر برخی موارد شدید تعریق بیش از حد با روشهایی مانند قطع مسیرهای عصبی سمپاتیک در قفسه سینه درمان میشوند. این روشها ممکن است مؤثر باشند، اما تهاجمی هستند و برای همه بیماران مناسب نیستند.
کشف جدید میتواند مسیر درمان را به سمت روشهای دقیقتر هدایت کند. پژوهشگران معتقدند در آینده میتوان با بررسی ویژگیهای ژنتیکی و عملکردی بیماران، مشخص کرد چه درمانی برای هر فرد مناسبتر است.
یکی از مسیرهای مورد توجه، استفاده دوباره از داروهای موجود برای هدف قرار دادن این مسیر عصبی است. در مدل حیوانی، برخی داروهایی که روی ارتباط سلولهای عصبی یا تحریکپذیری آنها اثر میگذارند، توانستند میزان تعریق را کاهش دهند.
البته این نتایج هنوز به معنی توصیه مصرف این داروها برای بیماران نیست و نیاز به آزمایشهای بالینی کنترلشده وجود دارد.
تعریق بیش از حد؛ پژوهش جدید چه اهمیتی برای علم پزشکی دارد؟
این مطالعه، تعریق بیش از حد را در کنار سایر اختلالات سیستم عصبی خودکار قرار میدهد. سیستم عصبی خودکار وظیفه کنترل بسیاری از عملکردهای غیرارادی بدن را بر عهده دارد و تعریق یکی از نشانههای قابل مشاهده عملکرد آن است.
پژوهشگران معتقدند بررسی بیشتر این مسیرهای عصبی میتواند به شناخت بهتر دیگر اختلالات مرتبط با سیستم عصبی خودکار نیز کمک کند.
در مجموع، این تحقیق نشان میدهد که برای برخی افراد، تعریق بیش از حد یک مشکل ساده پوستی نیست، بلکه یک اختلال زیستی مرتبط با اعصاب و غدد عرق است که ممکن است در آینده با درمانهای هدفمندتری کنترل شود.
منبع
بیشتر بخوانید…
