ابر مولکولی اوریون A در نمای تازه تلسکوپ جیمز وب
ابر مولکولی اوریون A در جدیدترین «تصویر ماه» تلسکوپ فضایی جیمز وب با جزئیاتی بیسابقه به نمایش درآمده است. این تصویر بار دیگر نشان میدهد که تلسکوپ ۱۰ میلیارد دلاری جیمز وب از زمان آغاز فعالیت خود در ژوئیه ۲۰۲۲، چگونه نگاه ما به جهان را دگرگون کرده است.
رنگهای متنوع و ساختارهای پیچیدهای که در این تصویر دیده میشوند، نمایی دقیق از یکی از مهمترین مناطق ستارهزایی نزدیک زمین را ارائه میکنند؛ منطقهای که سرشار از ابرهای گازی و غبارهای میانستارهای است و ستارگان جدید در آن متولد میشوند.
ابر مولکولی اوریون A کجاست؟
ابر مولکولی اوریون A در فاصله حدود ۱۳۰۰ سال نوری از زمین و در بخش جنوبی کمربند صورت فلکی شکارچی (اوریون) قرار دارد. این ساختار غولپیکر بخشی از مجموعه بزرگتر ابرهای مولکولی اوریون است و از گاز و غبار تشکیل شده است.
این ابر شکلی رشتهمانند دارد و طول آن به حدود ۲۹۰ سال نوری میرسد. از آنجا که این منطقه در مقیاس کیهانی نسبتاً به زمین نزدیک است، به یکی از بهترین آزمایشگاههای طبیعی برای مطالعه تولد ستارگان تبدیل شده است.
ابر مولکولی اوریون A؛ زایشگاه بزرگ ستارگان
دانشمندان ابر مولکولی اوریون A را یک «مهد ستارهای» یا زایشگاه ستارهها میدانند. برآوردها نشان میدهد که تنها در چند میلیون سال گذشته، این منطقه حدود ۳۰۰۰ جرم ستارهای جدید تولید کرده است.
در چنین محیطهایی، تودههای گاز و غبار تحت تأثیر گرانش فشرده میشوند و به تدریج هستههای ستارهای شکل میگیرند. به همین دلیل، مطالعه این مناطق میتواند به دانشمندان کمک کند تا مراحل اولیه شکلگیری ستارگان را بهتر درک کنند.
نقش ابر مولکولی اوریون A در مطالعه شکلگیری سیارات
یکی از ویژگیهای مهم ابر مولکولی اوریون A وجود تعداد زیادی پیشستاره یا پروتواستار است. این اجرام جوان توسط حلقههایی از گاز و غبار احاطه شدهاند که «دیسکهای پیشسیارهای» نامیده میشوند.
این دیسکها مواد اولیه لازم برای شکلگیری سیارات را در خود جای دادهاند. به همین دلیل، بررسی این منطقه میتواند سرنخهایی درباره چگونگی تشکیل منظومه شمسی ما در حدود ۴.۶ میلیارد سال پیش ارائه کند.
دانشمندان معتقدند مشاهده مستقیم این دیسکها و روند تکامل آنها میتواند به پاسخ دادن به یکی از پرسشهای اساسی اخترشناسی کمک کند: سیارات چگونه به وجود میآیند؟
چرا تصویر جدید جیمز وب اهمیت دارد؟
تصویر جدید ابر مولکولی اوریون A تنها یک عکس زیبا از آسمان نیست. این تصویر نمونهای از توانایی خارقالعاده تلسکوپ فضایی جیمز وب در آشکار کردن جزئیات پنهان جهان است.
جیمز وب با حساسیت بالای خود میتواند به درون ابرهای متراکم گاز و غبار نفوذ کند؛ مناطقی که مشاهده آنها با بسیاری از تلسکوپهای دیگر دشوار است. به همین دلیل، این رصدخانه فضایی به ابزار مهمی برای مطالعه مراحل اولیه تولد ستارگان و سیارات تبدیل شده است.
تصویر تازه اوریون A نهتنها زیبایی شگفتانگیز کیهان را به نمایش میگذارد، بلکه نشان میدهد که چگونه مناطق ستارهزا میتوانند اطلاعات ارزشمندی درباره گذشته منظومه شمسی و فرایندهای بنیادین شکلگیری اجرام آسمانی در اختیار دانشمندان قرار دهند.
جمعبندی
ابر مولکولی اوریون A یکی از نزدیکترین و بزرگترین زایشگاههای ستارهای به زمین است که در فاصله ۱۳۰۰ سال نوری از ما قرار دارد. این ساختار ۲۹۰ سال نوری طول دارد و در چند میلیون سال اخیر حدود ۳۰۰۰ جرم ستارهای جدید تولید کرده است. تصویر تازه تلسکوپ جیمز وب از این منطقه، فرصت کمنظیری برای مطالعه شکلگیری ستارگان، دیسکهای پیشسیارهای و در نهایت درک بهتر منشأ منظومه شمسی فراهم میکند.
