تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو؛ ارتباطی فراتر از ظاهر فیزیکی
وضعیت بدن و تأثیر آن بر خلقوخو موضوعی است که در سالهای اخیر توجه پژوهشگران علوم اعصاب و روانشناسی را به خود جلب کرده است. یک مطالعه جدید از دانشگاه مکگیل کانادا نشان میدهد که حالت نشستن ما میتواند بدون اینکه آگاه باشیم، بر احساسات و حتی شیوه تصمیمگیری ما اثر بگذارد. محققان دریافتند افرادی که در وضعیت صاف و عمودی مینشینند، در یک آزمون تصمیمگیری اقتصادی عملکرد بهتری داشتند و احساس غرور و مثبتاندیشی بیشتری گزارش کردند.
البته پژوهشگران تأکید میکنند که این اثرات محدود و در شرایط آزمایشگاهی مشاهده شدهاند و قرار نیست تغییر وضعیت بدن بهتنهایی زندگی افراد را دگرگون کند. با این حال، یافتهها نشان میدهند محیطهای روزمره مانند نوع میز کار، ارتفاع صفحهنمایش یا نحوه استفاده از تلفن همراه ممکن است بهطور مداوم بر حالت روانی و عملکرد ذهنی ما تأثیر بگذارند.
تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو؛ چگونه وضعیت بدن بر احساسات و رفتار ما اثر میگذارد؟
بدن و ذهن ارتباطی دوطرفه دارند. پیش از این نیز مطالعاتی درباره مفهوم «ژست قدرت» نشان داده بودند که برخی حالتهای بدنی ممکن است احساس قدرت یا اعتمادبهنفس را تغییر دهند، اما بسیاری از این تحقیقات به دلیل آگاه بودن شرکتکنندگان از هدف مطالعه مورد انتقاد قرار گرفته بودند.
در پژوهش جدید، محققان دانشگاه مکگیل تلاش کردند این مشکل را برطرف کنند. آنها به جای اینکه از افراد بخواهند حالت خاصی به خود بگیرند، شرایط محیطی را تغییر دادند تا شرکتکنندگان بهطور طبیعی در وضعیتهای متفاوت قرار بگیرند.
برای این منظور، نزدیک به ۲۰۰ نفر از اعضای جامعه دانشگاه مکگیل در مطالعه شرکت کردند. پژوهشگران به شرکتکنندگان اعلام کردند که هدف آزمایش، بررسی یک برنامه کاربردی روی تبلت است. در واقع، نحوه قرارگیری تبلت و میز باعث میشد برخی افراد صاف بنشینند و برخی دیگر کمی به جلو خم شوند.
تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو؛ نشستن صاف چگونه تصمیمگیری را تغییر میدهد؟
پس از تنظیم شرایط بدنی، شرکتکنندگان در یک آزمایش تصمیمگیری به نام «وظیفه باد کردن بادکنک» شرکت کردند. در این آزمون، افراد با باد کردن یک بادکنک مجازی میتوانستند امتیاز کسب کنند، اما اگر بادکنک بیش از حد بزرگ میشد، تمام پاداش خود را از دست میدادند.
نتایج نشان داد افرادی که در وضعیت صاف نشسته بودند، بیشتر ریسک کردند، اما این ریسکها لزوماً تصمیمهای عجولانه یا تکانشی نبودند. آنها توانستند تعادل بهتری میان خطر و پاداش ایجاد کنند و در مجموع امتیاز بیشتری به دست آوردند.
جورج آرمانی، استاد بخشهای روانپزشکی و روانشناسی دانشگاه مکگیل و نویسنده ارشد مطالعه، توضیح داد که این یافتهها نشان میدهد وضعیت بدن ممکن است افراد را به سمت «ریسکپذیری مؤثرتر» هدایت کند، نه رفتارهای بدون فکر.
تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو؛ وضعیت بدن و افزایش احساس غرور و اعتمادبهنفس
یکی دیگر از یافتههای مهم این پژوهش، ارتباط میان حالت نشستن و احساسات مثبت بود. شرکتکنندگانی که صافتر نشسته بودند، میزان بیشتری از احساس غرور را گزارش کردند.
غرور در روانشناسی یک احساس مهم مرتبط با ارزیابی مثبت فرد از خودش، اعتمادبهنفس و احساس توانمندی محسوب میشود. پژوهشگران معتقدند تغییرات ظریف در وضعیت بدن میتواند از طریق بازخوردهای بدنی، بر تجربههای احساسی ما تأثیر بگذارد.
آنها همچنین با استفاده از نرمافزارهای تحلیل ویدئو، زاویه گردن شرکتکنندگان را اندازهگیری کردند تا میزان واقعی تغییر وضعیت بدن مشخص شود. این روش باعث شد نتایج مطالعه تنها بر گزارشهای ذهنی افراد متکی نباشد.
تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو؛ اهمیت وضعیت بدن در محیط کار و زندگی روزمره
یافتههای این مطالعه نشان میدهد تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو میتواند در طراحی محیطهای کاری و آموزشی اهمیت داشته باشد. میزهای استاندارد، صندلیهای مناسب و تنظیم درست ارتفاع صفحهنمایش ممکن است علاوه بر کاهش مشکلات جسمی، بر احساسات و عملکرد شناختی افراد نیز اثر بگذارند.
پژوهشگران معتقدند بسیاری از عوامل محیطی که هر روز با آنها روبهرو هستیم، مانند نحوه نشستن پشت میز یا کار با تلفن همراه، میتوانند بدون آگاهی ما بر رفتار و احساساتمان اثر بگذارند.
با این حال، آنها هشدار میدهند که این نتایج به معنای آن نیست که تنها با صاف نشستن میتوان تصمیمهای همیشه بهتر گرفت یا احساسات منفی را از بین برد. اثر مشاهدهشده در این مطالعه کوچک اما معنادار بوده و نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.
نتیجهگیری: بدن و ذهن ارتباطی پیچیده دارند
مطالعه دانشگاه مکگیل شواهد جدیدی ارائه میکند که نشان میدهد تأثیر وضعیت بدن بر خلقوخو و تصمیمگیری واقعیتر از چیزی است که بسیاری تصور میکنند. حالت بدن میتواند به شکل ناخودآگاه بر احساسات، اعتمادبهنفس و نحوه مواجهه ما با موقعیتهای مختلف اثر بگذارد.
بهبود شرایط ارگونومیک محیط کار، توجه به نحوه نشستن و ایجاد عادتهای سالم بدنی ممکن است راهی ساده برای حمایت از سلامت روانی و عملکرد ذهنی باشد؛ هرچند برای درک دقیقتر این ارتباط، پژوهشهای بیشتری مورد نیاز است.
