الگوی سرمایهگذاری والدین روی دختران و پسران از نگاه یک پژوهش جدید
اینکه والدین با دختران و پسران خود رفتار متفاوتی دارند، موضوعی است که سالها در روانشناسی و علوم رفتاری مورد بحث قرار گرفته است. با این حال، مطالعه جدیدی که در نشریه Human Nature منتشر شده، نشان میدهد الگوی سرمایهگذاری والدین روی دختران و پسران بسیار پیچیدهتر از آن است که بتوان گفت والدین صرفاً یکی از دو جنس را بیشتر دوست دارند یا حمایت میکنند.
پژوهشگران دریافتند که والدین در حوزههای مختلف زندگی، حمایتها و سرمایهگذاریهای متفاوتی برای دختران و پسران در نظر میگیرند. در واقع، تفاوت اصلی نه در میزان کلی توجه، بلکه در نوع توجه و شکل حمایت والدین نهفته است.
چرا سرمایهگذاری والدین اهمیت دارد؟
فرزندپروری انسان در مقایسه با بسیاری از گونههای جانوری ویژگی منحصربهفردی دارد. والدین انسانی سالهای طولانی زمان، انرژی و منابع مالی قابل توجهی را صرف رشد فرزندان خود میکنند و در بسیاری از خانوادهها، هم مادر و هم پدر در این فرآیند نقش فعال دارند.
با این حال، سرمایهگذاری والدین تنها به تأمین غذا، امنیت یا هزینههای زندگی محدود نمیشود. والدین مهارتهای زندگی را آموزش میدهند، حمایت عاطفی ارائه میکنند، رفتارهای اجتماعی و اخلاقی را شکل میدهند، فرزندان را برای تحصیل و آینده شغلی تشویق میکنند و درباره روابط عاطفی و زندگی بزرگسالی به آنها مشاوره میدهند.
به همین دلیل، پژوهشگران تصمیم گرفتند ابعاد گوناگون این سرمایهگذاریها را بهطور دقیق بررسی کنند.
مطالعه بر روی الگوی سرمایهگذاری والدین چگونه انجام شد؟
محققان دادههای مربوط به ۱۰۵ بزرگسال را مورد تحلیل قرار دادند. حدود ۴۹.۵ درصد از شرکتکنندگان زن بودند. این افراد در گذشته در یک مطالعه طولی روی زوجهای تازهازدواجکرده در ایالت میشیگان آمریکا شرکت کرده بودند.
سن شرکتکنندگان بین ۱۹ تا ۳۶ سال و میانگین سنی آنها ۲۶ سال بود. بیشتر افراد سفیدپوست بودند و در مناطق حومهای ایالات متحده رشد کرده بودند.
شرکتکنندگان پرسشنامهای شامل ۱۰۵ سؤال درباره رفتارهای والدین خود در دوران کودکی را تکمیل کردند. آنها بهطور جداگانه میزان رفتارهای مادر و پدر خود را در مقیاسی از صفر تا هفت ارزیابی کردند.
پس از حذف موارد مبهم، پژوهشگران ۷۳ رفتار والدینی را در ۱۳ حوزه مختلف دستهبندی کردند. این حوزهها شامل مواردی مانند راهنمایی در روابط عاطفی، آموزش مهارتهای عملی، حمایت عاطفی، تشویق به رقابت، حمایت آموزشی، محافظت، انضباط، تأمین مالی و ارائه راهنماییهای زندگی بود.
دختران و پسران چه نوع حمایتهایی دریافت میکنند؟
نتایج نشان داد الگوی سرمایهگذاری والدین روی دختران و پسران از نظر نوع حمایت متفاوت است.
دختران بیش از پسران در سه حوزه حمایت بیشتری دریافت کردند:
- راهنمایی در روابط و مسائل عاطفی؛
- محافظت و مراقبت؛
- تأمین مادی و اقتصادی.
در مقابل، پسران در سه حوزه دیگر بیشتر مورد توجه قرار گرفتند:
- ورزش و تمرینات جسمانی؛
- تشویق به رقابت؛
- آزادی بیشتر در مسائل جنسی.
پژوهشگران تأکید میکنند که این یافتهها به معنای برتری یک جنس بر جنس دیگر نیست. در واقع، دختران و پسران صرفاً انواع متفاوتی از حمایتهای والدین را تجربه میکنند.
تفاوت میان مادران و پدران در فرزندپروری
این مطالعه تفاوتهای معناداری را میان رفتارهای مادران و پدران نیز آشکار کرد.
مادران در مقایسه با پدران، بیشتر در حوزههای زیر سرمایهگذاری میکردند:
- مراقبت مستقیم و حمایتهای خانگی؛
- ایجاد پیوند عاطفی و حمایت هیجانی؛
- آموزش ارزشهای اجتماعی و اخلاقی؛
- انضباط و تنظیم رفتار؛
- راهنمایی درباره روابط عاطفی؛
- ارائه خرد و توصیههای مربوط به زندگی.
در مقابل، پدران بیشتر در دو حوزه نقش پررنگتری داشتند:
- ورزش و فعالیتهای جسمانی؛
- آموزش مهارتهای عملی و فنی.
این نتایج نشان میدهد که مادران و پدران بر اساس تجربهها و نقشهای اجتماعی خود، اشکال متفاوتی از حمایت را در اختیار فرزندان قرار میدهند.
تفاوتهای ویژه میان والدین و فرزندان همجنس
پژوهشگران همچنین چند الگوی جالب را شناسایی کردند.
مادران تمایل بیشتری داشتند که در زمینه روابط عاطفی و مسائل مربوط به ازدواج، حمایت بیشتری از دختران خود داشته باشند.
از سوی دیگر، پدران بیشتر بر آموزش مهارتهای عملی، فعالیتهای ورزشی و تشویق به رقابت در پسران تمرکز میکردند.
این یافتهها نشان میدهد والدین در برخی زمینهها ممکن است نقشهای تخصصیتری را برای فرزندان همجنس خود بر عهده بگیرند.
حوزههایی که تفاوت جنسیتی در آنها دیده نشد
برخلاف بسیاری از حوزهها، در برخی زمینهها تفاوت معناداری مشاهده نشد. برای مثال، در حمایتهای آموزشی و شغلی، مادران و پدران تقریباً به یک اندازه سرمایهگذاری میکردند و دختران و پسران نیز میزان مشابهی از این حمایتها را دریافت میکردند.
این موضوع نشان میدهد که برخی جنبههای فرزندپروری کمتر تحت تأثیر جنسیت قرار دارند.
محدودیتهای پژوهش الگوی سرمایهگذاری والدین
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه دارای محدودیتهایی است. نمونه مورد بررسی نسبتاً کوچک بود و شرکتکنندگان عمدتاً از جامعهای غربی، تحصیلکرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک انتخاب شده بودند.
به همین دلیل، نمیتوان با اطمینان کامل نتایج را به تمام فرهنگها و جوامع جهان تعمیم داد.
جمعبندی
نتایج این مطالعه نشان میدهد الگوی سرمایهگذاری والدین روی دختران و پسران نه بر پایه ترجیح کلی یک جنس، بلکه بر اساس نوع حمایت و نیازهای متفاوت فرزندان شکل میگیرد. دختران بیشتر از حمایت در روابط، محافظت و تأمین مادی بهرهمند میشوند، در حالی که پسران بیشتر در حوزه ورزش، رقابت و مهارتهای عملی مورد حمایت قرار میگیرند. همچنین مادران و پدران نقشهای متمایزی در فرزندپروری ایفا میکنند و هر کدام در حوزههای خاصی از رشد فرزندان، مشارکت بیشتری دارند.
