شیرینکننده جدید بدون کالری؛ جایگزینی بسیار شیرین با تأثیر کمتر بر سوختوساز بدن
مصرف زیاد قندهای افزوده یکی از نگرانیهای مهم در سلامت عمومی است و بسیاری از افراد برای کاهش مصرف شکر به سراغ شیرینکنندههای مصنوعی میروند. اکنون پژوهشگران یک شیرینکننده جدید بدون کالری به نام «سویلین» (Sweelin) توسعه دادهاند که حدود ۳۵۰۰ برابر شیرینتر از شکر معمولی است و در یک مطالعه بالینی اولیه، تغییر قابلتوجهی در سطح قند خون یا انسولین ایجاد نکرده است.
این ترکیب جدید که توسط شرکت زیستفناوری Amai Proteins توسعه یافته، از پروتئینهای شیرین موجود در برخی میوههای استوایی الهام گرفته شده و میتواند در آینده بهعنوان گزینهای برای کاهش مصرف شکر در مواد غذایی و نوشیدنیها مورد توجه قرار گیرد.
شیرینکننده جدید بدون کالری چگونه ساخته شد؟
برخلاف بسیاری از شیرینکنندههای مصنوعی، سویلین یک «پروتئین شیرین» است. این نوع پروتئینها در برخی میوههای کمیاب مناطق گرمسیری یافت میشوند و گاهی هزاران برابر شیرینتر از شکر هستند.
پژوهشگران طراحی این ماده را از میوهای به نام «توت سرندیپیتی» (Serendipity berry) با نام علمی Dioscoreophyllum cumminsii الهام گرفتند؛ میوهای که یکی از شیرینترین پروتئینهای شناختهشده در طبیعت را در خود دارد. نسخه مهندسیشده این پروتئین با کمک فناوریهای جدید از جمله هوش مصنوعی توسعه یافته است.
سویلین به شکل پودر سفید تولید میشود و بهراحتی در مایعات حل میشود. میزان شیرینی بالای آن به این معناست که برای شیرین کردن یک لیوان چای سرد تنها چند میلیگرم از آن کافی است.
بررسی تأثیر سویلین بر قند خون و انسولین
در یک کارآزمایی بالینی دوسوکور و تصادفی، پژوهشگران اثر سویلین را بر شاخصهای متابولیکی بررسی کردند. این مطالعه شامل ۱۹ شرکتکننده بود که پس از مصرف نوشیدنی حاوی سویلین، سطح قند خون، انسولین و هورمون GLP-1 آنها طی ۱۲۰ دقیقه اندازهگیری شد.
شرکتکنندگان در مراحل مختلف، نوشیدنیهای شیرینشده با سویلین، استویا و دکستروز (نوعی قند معمولی) دریافت کردند، بدون اینکه بدانند کدام شیرینکننده در اختیارشان قرار گرفته است.
نتایج نشان داد پاسخ قند خون پس از مصرف سویلین حدود ۳۱ برابر کمتر از دکستروز و پاسخ انسولین آن حدود ۸۱ برابر کمتر بوده است. همچنین این ماده باعث افزایش سطح GLP-1 نشد؛ هورمونی که پس از غذا خوردن در بدن ترشح میشود و در تنظیم اشتها و متابولیسم نقش دارد.
آیا شیرینکننده جدید برای افراد مبتلا به دیابت مفید است؟
پژوهشگران معتقدند نتایج اولیه میتواند برای افرادی که با دیابت نوع ۲، پیشدیابت یا مشکلات کنترل قند خون مواجه هستند، اهمیت داشته باشد؛ زیرا کنترل افزایش ناگهانی قند خون پس از وعدههای غذایی یکی از عوامل مهم در سلامت متابولیک است.
با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که این مطالعه کوچک بوده و تنها اثر کوتاهمدت سویلین را بررسی کرده است. برای مشخص شدن تأثیرات بلندمدت این شیرینکننده بر سلامت، به تحقیقات گستردهتر با تعداد شرکتکنندگان بیشتر نیاز است.
تفاوت سویلین با شیرینکنندههای مصنوعی چیست؟
اگرچه بسیاری از شیرینکنندههای مصنوعی کالری کمی دارند، برخی پژوهشها نشان دادهاند که ممکن است بر واکنشهای طبیعی بدن به شیرینی و قند تأثیر بگذارند. به همین دلیل، محققان به دنبال ترکیباتی هستند که علاوه بر ایجاد طعم شیرین، تأثیر کمتری بر فرآیندهای متابولیکی بدن داشته باشند.
سویلین به دلیل منشأ پروتئینی و شباهت به شیرینکنندههای طبیعی موجود در برخی گیاهان، میتواند مسیر متفاوتی نسبت به شیرینکنندههای مصنوعی رایج داشته باشد.
آینده شیرینکنندههای پرقدرت و کماثر بر بدن
شرکت توسعهدهنده اعلام کرده است که شیرینکننده جدید در برخی کشورها از جمله آمریکا، سنگاپور و اسرائیل برای استفاده در صنایع غذایی تأیید شده است. این ماده میتواند در تولید نوشیدنیها، شیرینیها و محصولات غذایی کمشکر کاربرد داشته باشد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، هنوز نمیتوان درباره نقش قطعی آن در پیشگیری یا مدیریت بیماریهایی مانند دیابت اظهار نظر کرد. تحقیقات آینده باید مشخص کند که مصرف طولانیمدت این شیرینکننده چه اثری بر بدن انسان دارد.
در حال حاضر، سویلین نمونهای از نسل جدید شیرینکنندههاست که تلاش میکنند طعم شیرین شکر را حفظ کنند، اما اثرات نامطلوب احتمالی آن بر سوختوساز بدن را کاهش دهند.
