ردیابهای خواب همیشه دقیق هستند؟
بسیاری از افراد برای بررسی وضعیت خواب خود از ساعتهای هوشمند و ردیابهای خواب استفاده میکنند، اما پژوهشی جدید نشان میدهد این دستگاهها ممکن است تصویر کاملی از کیفیت واقعی خواب ارائه ندهند. محققان دریافتند که دادههای ثبتشده توسط ابزارهای پوشیدنی مانند Fitbit و Apple Watch، بهخصوص در افراد مبتلا به بیخوابی، همیشه با احساسی که فرد پس از خواب دارد هماهنگ نیست.
این یافتهها نشان میدهد اگر فردی پس از خواب همچنان احساس خستگی یا بیحالی دارد، نباید تنها بر اساس عددهای نمایشدادهشده در ردیاب خواب درباره کیفیت خواب خود قضاوت کند.
ردیابهای خواب چه چیزی را اندازهگیری میکنند؟
ردیابهای خواب پوشیدنی معمولاً اطلاعاتی مانند مدت زمان خواب، زمان خوابیدن و بیدار شدن، و گاهی مراحل مختلف خواب مانند خواب سبک، عمیق و REM را تخمین میزنند.
با این حال، کیفیت خواب فقط به تعداد ساعت خواب محدود نمیشود. احساس شادابی هنگام بیدار شدن، تعداد دفعات بیدار شدن در طول شب، دشواری به خواب رفتن و تأثیر خواب بر عملکرد روزانه نیز بخش مهمی از تجربه خواب هستند.
مطالعهای که در مجله Sleep Medicine منتشر شده، نشان داده است که ردیابهای خواب ممکن است در ثبت این جنبههای ذهنی خواب عملکرد محدودی داشته باشند.
بررسی علمی عملکرد ردیابهای خواب
این مرور علمی، نتایج پنج مطالعه قبلی را که حدود ۲۰۰۰ شرکتکننده را شامل میشدند، بررسی کرد. پژوهشگران دریافتند که ارزیابی افراد از کیفیت خواب خودشان، اغلب با اطلاعات ثبتشده توسط دستگاههای پوشیدنی مطابقت ندارد.
بر اساس این بررسی، ردیابهای خواب تنها حدود ۲.۵ تا ۱۶.۲ درصد از تفاوتهای مربوط به کیفیت ذهنی خواب افراد را توضیح میدادند.
به عبارت دیگر، ممکن است دستگاه نشان دهد فرد مدت زمان مناسبی خوابیده است، اما همان فرد همچنان احساس کند خواب کافی و باکیفیتی نداشته است.
چرا ردیابهای خواب در افراد مبتلا به بیخوابی دقیقتر نیستند؟
نتایج نشان داد مشکل در افراد مبتلا به بیخوابی بیشتر دیده میشود. این افراد ممکن است مدت زمان خواب خود را کمتر از مقدار واقعی احساس کنند یا به دلیل بیدار شدنهای مکرر در طول شب، خواب خود را نامطلوب بدانند.
در یکی از مطالعات بررسیشده، یک دستگاه Fitbit توانست در افراد دارای خواب طبیعی، هماهنگی قابل قبولی با اندازهگیریهای آزمایشگاهی داشته باشد، اما این هماهنگی در افراد مبتلا به بیخوابی بسیار کمتر بود.
یکی از دلایل این موضوع این بود که دستگاهها نمیتوانستند بهخوبی تعداد بیدار شدنهای شبانه را تشخیص دهند. همچنین در افراد مبتلا به بیخوابی، Fitbit مدت خواب را حدود نیم ساعت بیشتر و میزان کارایی خواب را حدود ۸ درصد بالاتر تخمین زده بود.
تفاوت بین خواب اندازهگیریشده و خواب احساسشده
پژوهشگران تأکید میکنند که خواب تنها یک فرآیند فیزیولوژیکی نیست، بلکه تجربهای ذهنی نیز محسوب میشود.
ممکن است آزمایشهای دقیق خواب مانند پلیسومنوگرافی (PSG) نشان دهند فرد از نظر مدت خواب و مراحل خواب وضعیت طبیعی دارد، اما او همچنان هنگام بیدار شدن احساس خستگی کند.
به همین دلیل، تشخیص اختلالاتی مانند بیخوابی تنها بر اساس اطلاعات دستگاهها انجام نمیشود و پزشکان معمولاً علائم فرد، گزارشهای شخصی و دفترچه ثبت خواب را نیز بررسی میکنند.
آیا باید به دادههای ردیابهای خواب اعتماد کنیم؟
محققان معتقدند ردیابهای خواب همچنان میتوانند برای بررسی الگوهای کلی مانند زمان خواب و منظم بودن برنامه خواب مفید باشند، اما نباید جایگزین ارزیابیهای پزشکی یا تجربه شخصی فرد از کیفیت خواب شوند.
اگر فردی با وجود دادههای ظاهراً خوب در ساعت هوشمند، همچنان خواب نامطلوب، خستگی روزانه یا مشکلات خواب دارد، بهتر است این نشانهها جدی گرفته شوند.
این موضوع در افرادی که مشکلات سلامت روان مانند افسردگی دارند نیز اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا احساس فرد درباره کیفیت خواب ممکن است ارتباط نزدیکی با وضعیت روانی او داشته باشد، چیزی که ضربان قلب یا میزان حرکت بدن نمیتواند بهطور کامل ثبت کند.
آینده ردیابهای خواب چه خواهد بود؟
بیشتر مطالعات این بررسی روی دستگاههای Fitbit انجام شده و تنها یکی از آنها Apple Watch را بررسی کرده بود. بنابراین مشخص نیست که آیا سایر ردیابهای خواب عملکرد دقیقتری در ارزیابی رضایت از خواب دارند یا خیر.
پژوهشگران معتقدند فناوریهای پوشیدنی میتوانند ابزار مفیدی برای شناخت الگوهای خواب باشند، اما هنوز برای درک کامل کیفیت خواب انسان به روشهای دقیقتر و ارزیابیهای فردی نیاز است.
