جستوجوی سیگنالهای بیگانگان؛ آیا امواج ناشناخته در بخشهای کمتر بررسیشده فضا پنهان شدهاند؟
جستوجوی سیگنالهای بیگانگان تاکنون بیشتر بر بخش کوچکی از امواج رادیویی متمرکز بوده است، اما پژوهشی جدید نشان میدهد ممکن است اخترشناسان بخشهای مهمی از طیف رادیویی را که احتمال وجود نشانههای فناوری فرازمینی در آنها وجود دارد، کمتر بررسی کرده باشند. این مطالعه با استفاده از دادههای آرشیوی تلسکوپ ALMA در شیلی، مسیر جدیدی را برای جستوجوی تمدنهای هوشمند خارج از زمین پیشنهاد میکند.
پژوهشگران میگویند نبود یک سیگنال مشخص در دادههای فعلی به معنی نبود حیات هوشمند در جهان نیست، بلکه نشان میدهد هنوز بخش بزرگی از فضای جستوجو برای یافتن نشانههای فناوری بیگانگان ناشناخته باقی مانده است.
جستوجوی سیگنالهای بیگانگان فراتر از محدودههای معمول رادیویی
بیشتر پروژههای علمی برای یافتن تمدنهای هوشمند که با نام SETI (جستوجوی هوش فرازمینی) شناخته میشوند، تاکنون روی محدودهای از فرکانسهای رادیویی بین ۱.۴۲ تا ۱.۶۶ گیگاهرتز تمرکز داشتهاند.
این محدوده که به «منطقه آب» یا Water Hole معروف است، به دلیل قرار گرفتن بین تابشهای طبیعی هیدروژن و هیدروکسیل مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. از آنجا که این دو عنصر در تشکیل آب نقش دارند، برخی پژوهشگران احتمال دادهاند تمدنهای پیشرفته ممکن است این محدوده را برای ارتباطات بینستارهای انتخاب کنند.
اما مطالعه جدید نشان میدهد شاید تمدنهای فرازمینی از فرکانسهای بالاتر نیز استفاده کنند؛ محدودههایی که تاکنون کمتر در جستوجوهای SETI بررسی شدهاند.
استفاده از دادههای قدیمی برای کشف نشانههای فناوری فرازمینی
در این پژوهش، لوئیزا میسون، پژوهشگر دانشگاه منچستر، از دادههای آرشیوی تلسکوپ آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما (ALMA) در شیلی استفاده کرد.
این تلسکوپ در اصل برای مطالعات دیگر نجومی داده جمعآوری کرده بود، اما پژوهشگران از همان اطلاعات برای جستوجوی سیگنالهای باریکباند استفاده کردند؛ سیگنالهایی که ممکن است با فناوری مصنوعی ارتباط داشته باشند.
بررسیها در دو محدوده باریک فرکانسی انجام شد و هیچ نشانهای از سیگنالهای احتمالی فناوری فرازمینی پیدا نشد. با این حال، پژوهشگران معتقدند این نتیجه ارزشمند است، زیرا نشان میدهد دادههای تلسکوپهای موجود میتوانند بدون نیاز به ساخت مأموریتهای جدید، برای جستوجوی حیات هوشمند مورد استفاده قرار گیرند.
جستوجوی سیگنالهای بیگانگان؛ میلیونها ستاره در دادههای تلسکوپها پنهان هستند
یکی از نکات مهم این پژوهش، توجه به پدیدهای به نام «ستارههای جانبی مشاهدهشده» یا Stellar bycatch است.
زمانی که یک تلسکوپ به سمت یک جرم آسمانی خاص نشانه میرود، معمولاً تعداد زیادی ستاره دیگر نیز در میدان دید آن قرار میگیرند؛ ستارههایی که هدف اصلی پژوهش نبودهاند.
پژوهشگران برای تخمین تعداد این ستارهها به جای استفاده تنها از فهرستهای ستارهای موجود، از مدل شبیهسازی کهکشان راه شیری به نام Besançon Galactic Model استفاده کردند.
نتایج نشان داد در یک بررسی قبلی SETI که شامل ۱۳۲۷ جهتگیری تلسکوپی بود، تعداد ستارههای بررسیشده ممکن است بسیار بیشتر از تخمینهای قبلی باشد. دادههای فهرست Gaia حدود ۲۸۸ هزار ستاره را شناسایی کرده بود، اما مدل جدید تخمین زد بیش از ۶.۱ میلیون ستاره ممکن است در این مشاهدات حضور داشته باشند.
جستوجوی سیگنالهای بیگانگان؛ چرا پیدا نشدن سیگنال به معنی نبود بیگانگان نیست؟
پژوهشگران تأکید میکنند که پیدا نکردن سیگنالهای مصنوعی نباید به عنوان مدرکی برای نبود تمدنهای هوشمند در جهان تفسیر شود.
این مطالعه تنها تعداد محدودی مشاهده و دو بازه کوچک فرکانسی را بررسی کرده است. بنابراین ممکن است سیگنالهای احتمالی در فرکانسهای دیگر، زمانهای دیگر یا از منابعی دورتر وجود داشته باشند.
هدف اصلی این پژوهش، گسترش دامنه جستوجو برای یافتن نشانههای فناوری فرازمینی و استفاده بهتر از دادههای موجود نجومی است.
آینده جستوجوی سیگنالهای بیگانگان
پژوهشگران معتقدند ترکیب دادههای تلسکوپهای پیشرفته مانند ALMA با مدلهای دقیقتر از ساختار کهکشان میتواند به دانشمندان کمک کند بدانند دقیقاً چه بخشهایی از فضا بررسی شده و چه مناطقی هنوز ناشناخته باقی ماندهاند.
به گفته آنها، حتی یک مشاهده کوچک تلسکوپی میتواند شامل تعداد بسیار زیادی ستاره باشد که شاید هرگز هدف اصلی بررسی نبودهاند. این رویکرد میتواند در آینده به کشف مسیرهای تازهای برای یافتن نشانههای حیات هوشمند در جهان کمک کند.
