نخستین عمل جراحی مغز با هوش مصنوعی در جهان
تحول تازهای در پزشکی رقم خورده است؛ جراحی مغز با هوش مصنوعی برای نخستینبار به جراحان کمک کرد تا در جریان یک عمل واقعی، ساختارهای حساس مغز را در لحظه شناسایی کنند و توموری را با خطر کمتر برای بینایی بیمار خارج کنند. این فناوری که توسط پژوهشگران دانشگاه کالج لندن (UCL) توسعه یافته، نشان میدهد هوش مصنوعی میتواند به عنوان یک ابزار کمکی قدرتمند، دقت جراحیهای پیچیده را افزایش دهد.
جراحی مغز با هوش مصنوعی چگونه انجام شد؟
در این عمل تاریخی، پزشکان بیمارستان ملی نورولوژی و جراحی مغز و اعصاب لندن از یک سامانه هوش مصنوعی استفاده کردند که میتوانست تصاویر زنده دوربین جراحی را در همان لحظه تحلیل کند. برخلاف روشهای معمول که بیشتر به تصاویر پیش از عمل مانند اسکنهای پزشکی متکی هستند، این فناوری هنگام انجام جراحی اطلاعات لحظهای ارائه میداد.
هوش مصنوعی در طول عمل، بخشهای مهم اطراف تومور مانند عصبهای بینایی، رگهای خونی و دیگر ساختارهای حساس را تشخیص میداد و به جراح کمک میکرد تا مسیر ایمنتری برای برداشتن تومور انتخاب کند. این قابلیت در جراحیهای مغز اهمیت زیادی دارد، زیرا گاهی فاصلهای چند میلیمتری میتواند تفاوت میان موفقیت و آسیب جدی باشد.
نخستین بیمار؛ حفظ بینایی با کمک هوش مصنوعی
نخستین فردی که این فناوری روی او استفاده شد، مردی ۴۸ ساله به نام رایس هیبرت بود. او به دلیل وجود توموری در غده هیپوفیز با مشکلات بینایی مواجه شده بود. این تومور در نزدیکی ساختارهایی قرار داشت که مسئول انتقال پیامهای بینایی هستند و ادامه رشد آن میتوانست خطر نابینایی را به همراه داشته باشد.
پس از انجام جراحی، تومور با موفقیت خارج شد و بینایی بیمار حفظ شد. هیبرت پس از عمل گزارش کرد که دید او به شکل چشمگیری بهتر شده و توانسته دوباره محیط اطراف خود را واضحتر مشاهده کند.
جراحی مغز با هوش مصنوعی؛ نقش بینایی کامپیوتری در آینده پزشکی
فناوری مورد استفاده در این جراحی بر پایه «بینایی کامپیوتری» (Computer Vision) ساخته شده است؛ شاخهای از هوش مصنوعی که به رایانهها امکان میدهد تصاویر و اطلاعات بصری را مانند انسان تحلیل کنند.
در محیط جراحی، این فناوری میتواند تصاویر دوربینهای پزشکی را بررسی کند، ابزارهای جراحی را تشخیص دهد و ارتباط میان ابزار و بافتهای بدن را تحلیل کند. هدف اصلی آن جایگزین کردن جراح نیست، بلکه فراهم کردن اطلاعات دقیقتر برای تصمیمگیری بهتر است.
پژوهشگران این سیستم را با استفاده از صدها ویدئوی جراحی قبلی آموزش دادهاند تا بتواند الگوهای مختلف آناتومی و مراحل جراحی را تشخیص دهد. به این ترتیب، هوش مصنوعی میتواند تجربههای ثبتشده از تعداد زیادی عمل جراحی را در اختیار پزشک قرار دهد.
جراحی مغز با هوش مصنوعی؛ آیا هوش مصنوعی جایگزین جراحان خواهد شد؟
با وجود پیشرفت چشمگیر این فناوری، تصمیمگیری نهایی همچنان بر عهده پزشک باقی میماند. در این نوع جراحی مغز با هوش مصنوعی، سیستم هوشمند تنها نقش یک دستیار دقیق را دارد و به جراح هشدارها و اطلاعات بصری ارائه میدهد.
پژوهشگران معتقدند استفاده از چنین فناوریهایی میتواند احتمال خطا را کاهش دهد، ایمنی بیماران را افزایش دهد و انجام برخی جراحیهای بسیار حساس را امکانپذیرتر کند. با این حال، برای استفاده گسترده از این فناوری، آزمایشها و بررسیهای بیشتری لازم است.
جراحی مغز با هوش مصنوعی؛ آینده جراحیهای پیچیده با کمک هوش مصنوعی
موفقیت نخستین جراحی مغز با هوش مصنوعی میتواند آغاز مسیر تازهای در پزشکی باشد؛ مسیری که در آن پزشکان با کمک فناوریهای هوشمند، دید دقیقتر و اطلاعات بیشتری هنگام درمان بیماران خواهند داشت.
ترکیب تخصص انسانی با توانایی تحلیل سریع هوش مصنوعی میتواند در آینده به کاهش خطرات جراحی، افزایش دقت درمان و بهبود نتایج پزشکی کمک کند. این فناوری نمونهای از کاربردهای واقعی هوش مصنوعی است که میتواند مستقیماً بر کیفیت زندگی بیماران تأثیر بگذارد.
منبع
بیشتر بخوانید…
جراحی با ربات انساننما؛ نخستین عمل جراحی از راه دور با موفقیت انجام شد
