مجوزهای دسترسی برنامهها یکی از موضوعات مهم در حفظ حریم خصوصی و امنیت اطلاعات شخصی در گوشیهای هوشمند هستند. بسیاری از اپلیکیشنهایی که روی تلفن همراه نصب میکنیم، برای ارائه خدمات خود به اطلاعات یا قابلیتهای مختلف دستگاه، مانند دوربین، میکروفون، موقعیت مکانی، پیامکها و فایلها نیاز دارند. بااینحال، درخواست دسترسی به این امکانات همیشه به معنای ناامن بودن یک برنامه نیست؛ بلکه باید بررسی کرد که آیا این مجوزها واقعاً با عملکرد و هدف اصلی اپلیکیشن ارتباط دارند یا خیر.
گوشیهای اندرویدی و آیفون امکاناتی داخلی برای شناسایی و مسدود کردن برنامههای مخرب دارند، اما این تدابیر به معنای بینیازی کاربران از بررسی دسترسی اپلیکیشنها نیست. مرور دورهای مجوزها به شما کمک میکند کنترل بیشتری بر اطلاعات شخصی خود داشته باشید و دسترسیهای غیرضروری را محدود کنید.
برای مثال، اگر یک برنامه نیازی به دانستن موقعیت مکانی شما در تمام ساعات شبانهروز ندارد، میتوانید دسترسی آن را لغو کنید یا به حالتی تغییر دهید که فقط هنگام استفاده فعال از برنامه به موقعیت مکانی دسترسی داشته باشد.
مجوزهای دسترسی برنامهها شامل چه مواردی میشوند؟
برخی از مهمترین مجوزهایی که اپلیکیشنها ممکن است درخواست کنند، به اطلاعات و قابلیتهای حساس گوشی مربوط هستند:
- موقعیت مکانی: امکان دسترسی برنامه به موقعیت جغرافیایی کاربر را فراهم میکند.
- دوربین: به اپلیکیشن اجازه میدهد از دوربین گوشی استفاده کند.
- میکروفون: امکان ضبط یا دریافت صدا را در اختیار برنامه قرار میدهد.
- مخاطبان: دسترسی به فهرست شماره تلفنها و اطلاعات مخاطبان را ممکن میکند.
- عکسها و فایلها: به برنامه اجازه میدهد به تصاویر، ویدئوها یا فایلهای ذخیرهشده در گوشی دسترسی داشته باشد.
- پیامکها: امکان دسترسی به پیامهای متنی را برای اپلیکیشن فراهم میکند.
نکته مهم این است که مجوزهای دسترسی برنامهها باید متناسب با کاربرد آنها باشند. برای نمونه، یک برنامه مسیریابی ممکن است برای عملکرد مناسب به موقعیت مکانی دقیق نیاز داشته باشد، اما چنین دسترسیای لزوماً برای اپلیکیشنی با کاربردی کاملاً متفاوت ضروری نیست.
چگونه مجوزهای دسترسی برنامهها را در آیفون مدیریت کنیم؟
سیستمعاملهای iOS و iPadOS ابزارهایی برای مشاهده و مدیریت دسترسی اپلیکیشنها دارند. هنگامی که برای نخستین بار از یک برنامه شخص ثالث استفاده میکنید، آن برنامه باید پیش از دسترسی به اطلاعاتی مانند مخاطبان، تصاویر، موقعیت مکانی یا میکروفون، از شما اجازه بگیرد.
برای بررسی و مدیریت این مجوزها، مراحل زیر را دنبال کنید:
- وارد بخش Settings (تنظیمات) شوید.
- گزینه Privacy & Security (حریم خصوصی و امنیت) را انتخاب کنید.
- در این قسمت، انواع مجوزها و تعداد برنامههایی را که به هرکدام دسترسی دارند، مشاهده خواهید کرد.
- برای مثال، با انتخاب گزینه Microphone (میکروفون) میتوانید فهرست برنامههایی را ببینید که اجازه استفاده از میکروفون را دارند.
- برای لغو دسترسی هر برنامه، کافی است کلید کنار نام آن را غیرفعال کنید.
آیفون همچنین امکان مدیریت دقیقتر دسترسی به موقعیت مکانی را فراهم میکند. هنگام درخواست مجوز، میتوانید گزینه Allow Once را انتخاب کنید تا دسترسی فقط برای همان بار مجاز باشد یا با انتخاب Allow While Using App، اجازه استفاده از موقعیت مکانی را فقط هنگام فعال بودن برنامه بدهید.
در برخی برنامهها، مانند Google Maps و Uber، دسترسی به موقعیت مکانی دقیق و انتخاب گزینه Always ممکن است برای عملکرد مطلوب ضروری باشد. بااینحال، کاربر میتواند این مجوزها را برای هر اپلیکیشن بهصورت جداگانه تغییر دهد.
مجوزهای دسترسی برنامههای گوشی؛ محدود کردن دسترسی برنامهها به تصاویر در آیفون
یکی دیگر از امکانات حریم خصوصی آیفون، محدود کردن دسترسی اپلیکیشنها به گالری تصاویر است. هنگامی که برنامهای درخواست دسترسی به عکسها و ویدئوها را دارد، میتوانید گزینه Limited Access را انتخاب کنید. در این حالت، بهجای دسترسی به تمام محتوای گالری، فقط تصاویر و ویدئوهایی که خودتان انتخاب میکنید در اختیار برنامه قرار میگیرند.
همچنین با فعال کردن قابلیت App Privacy Report میتوانید بررسی کنید کدام برنامهها به اطلاعات و حسگرهای گوشی دسترسی داشتهاند. این گزارش امکان مشاهده فعالیت شبکهای اپلیکیشنها را نیز فراهم میکند؛ بنابراین میتوانید ببینید هر برنامه با کدام دامنهها ارتباط برقرار کرده و این ارتباطها در چه زمانی انجام شدهاند.
چگونه مجوزهای دسترسی برنامهها را در اندروید بررسی کنیم؟
در گوشیهای اندرویدی نیز امکان مشاهده و مدیریت مجوزهای دسترسی برای هر اپلیکیشن بهصورت جداگانه وجود دارد. البته نام گزینهها و مسیر دقیق تنظیمات ممکن است با توجه به سازنده گوشی متفاوت باشد.
برای لغو دسترسی یک برنامه، دو روش وجود دارد:
روش اول: از طریق آیکون برنامه
- انگشت خود را روی آیکون برنامه موردنظر نگه دارید.
- گزینه اطلاعات برنامه یا علامت i را انتخاب کنید.
- وارد بخش Permissions (مجوزها) شوید.
- نوع دسترسی موردنظر را انتخاب کنید.
- با انتخاب گزینه Allow اجازه دسترسی را فعال نگه دارید یا با انتخاب Don’t allow آن را لغو کنید.
روش دوم: از طریق تنظیمات گوشی
- وارد بخش Settings (تنظیمات) شوید.
- گزینه Apps (برنامهها) را انتخاب کنید.
- وارد بخش See all apps (مشاهده همه برنامهها) شوید.
- اپلیکیشن موردنظر را از فهرست انتخاب کنید.
- روی گزینه Permissions بزنید و دسترسیهای آن را بررسی و مدیریت کنید.
در اندروید، برخی مجوزها مانند موقعیت مکانی امکان انتخاب سطح دسترسی را نیز فراهم میکنند. برای مثال، میتوانید بین گزینه All the time به معنای دسترسی همیشگی و Allow only while using the app به معنای دسترسی فقط هنگام استفاده از برنامه، یکی را انتخاب کنید.
مجوزهای دسترسی برنامههای گوشی؛ داشبورد حریم خصوصی اندروید چه کاربردی دارد؟
اندروید قابلیتی به نام Privacy Dashboard (داشبورد حریم خصوصی) دارد که به کاربران امکان میدهد انواع مجوزها و برنامههایی را که در ۲۴ ساعت گذشته از آنها استفاده کردهاند، مشاهده کنند.
برای دسترسی به این بخش، بسته به مدل گوشی، میتوانید مسیر زیر را بررسی کنید:
Settings ← Security and Privacy ← Privacy Dashboard
نام و محل دقیق این گزینه ممکن است در گوشیهای مختلف متفاوت باشد. همچنین میتوانید نام Privacy Dashboard را در کادر جستوجوی تنظیمات گوشی وارد کنید تا سریعتر به آن برسید.
این قابلیت به شما کمک میکند متوجه شوید کدام برنامهها در ساعات گذشته به اطلاعاتی مانند موقعیت مکانی، دوربین یا میکروفون دسترسی داشتهاند.
مجوزهای دسترسی برنامههای گوشی؛ نشانگرهای دوربین، میکروفون و موقعیت مکانی را جدی بگیرید
یکی دیگر از امکانات امنیتی اندروید و iOS، نمایش نشانگرهای روی صفحه هنگام استفاده برنامهها از قابلیتهای حساس گوشی است.
در آیفون:
- نقطه سبز: نشان میدهد دوربین در حال استفاده است.
- نقطه نارنجی: نشان میدهد برنامهای از میکروفون استفاده میکند.
- نشانگر آبی موقعیت مکانی: هنگام دسترسی برنامه به موقعیت جغرافیایی نمایش داده میشود.
گوشیهای اندرویدی نیز هنگام استفاده از دوربین، میکروفون یا موقعیت مکانی، نشانگرهای مشابهی را در نوار وضعیت نمایش میدهند. همچنین با پایین کشیدن صفحه و باز کردن پنل تنظیمات سریع میتوانید بررسی کنید کدام برنامه به این قابلیتها دسترسی دارد.
مجوزهای دسترسی برنامههای گوشی؛ پیش از نصب برنامهها، مجوزهای آنها را بررسی کنید
بررسی مجوزهای دسترسی برنامهها بهتر است فقط به اپلیکیشنهای نصبشده محدود نشود. فروشگاههای Google Play و App Store نیز اطلاعاتی درباره دادههایی که هر برنامه ممکن است درخواست کند، در اختیار کاربران قرار میدهند.
بنابراین، پیش از نصب یک اپلیکیشن میتوانید این اطلاعات را بررسی کنید و درباره ضرورت دسترسیهای درخواستی آن تصمیم بگیرید.
جمعبندی: کنترل دسترسی برنامهها به حفظ حریم خصوصی کمک میکند
بررسی دورهای مجوزهای دسترسی برنامهها یکی از راههای ساده برای کنترل اطلاعات شخصی در گوشیهای هوشمند است. اندروید و iOS هر دو ابزارهایی برای مشاهده فعالیت اپلیکیشنها و محدود کردن دسترسی آنها به اطلاعات حساس دارند. با استفاده از این امکانات میتوانید مشخص کنید هر برنامه چه زمانی و تحت چه شرایطی به موقعیت مکانی، دوربین، میکروفون، تصاویر و سایر اطلاعات گوشی دسترسی داشته باشد.
