نوشیدن آب کافی و تأثیر آن بر سلامت روان
آیا نوشیدن آب بیشتر میتواند حال روحی ما را بهتر کند؟ بیشتر افراد میدانند که آب برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است، اما شاید کمتر به ارتباط میان نوشیدن آب کافی و سلامت روان توجه کرده باشند. تجربه یک نویسنده از سایت Verywell Mind نشان میدهد که افزایش مصرف آب در طول یک هفته، علاوه بر تغییراتی در وضعیت جسمانی، با بهبود خلقوخو، کاهش احساس خستگی و کمتر شدن سردردهای او همراه بوده است.
آدام انگلند، نویسنده این مقاله، تصمیم گرفت برای یک هفته روزانه ۱۳ فنجان آب بنوشد تا ببیند این عادت چه تأثیری بر وضعیت جسمی و روانی او میگذارد. او پیش از این عادت چندانی به نوشیدن آب نداشت و معمولاً فقط هنگام ورزش یا در مواقعی که احساس تشنگی میکرد، سراغ آب میرفت.
نتیجه این تجربه شخصی برای او جالب بود؛ زیرا در پایان هفته متوجه شد که احساس شادابی بیشتری دارد و از نظر ذهنی نیز روزهای بهتری را پشت سر گذاشته است.
نوشیدن آب کافی؛ تجربه یک هفته نوشیدن روزانه ۱۳ فنجان آب
انگلند آزمایش خود را از روز شنبه آغاز کرد. او در روز نخست، پیش از نوشیدن قهوه، دو فنجان آب نوشید و در ادامه روز نیز با تقسیم کردن مصرف آب در فاصلههای مختلف، تلاش کرد به هدف روزانه خود برسد.
یکی از روشهایی که به او کمک کرد، نوشیدن یک لیوان آب در هر بار ورود به آشپزخانه بود. همچنین بهجای سفارش نوشابه یا نوشیدنی گرم در کافه، آب انتخاب میکرد و همراه وعدههای غذایی نیز یک لیوان آب مینوشید.
در روزهای ابتدایی، تغییر چشمگیری احساس نکرد؛ اما بهتدریج متوجه شد که رعایت این برنامه برایش آسانتر شده است. در روز سوم، احساس میکرد صبحها با خلقوخوی بهتری از خواب بیدار میشود و کمتر از روزهای گذشته بدخلق است.
او همچنین متوجه شد رنگ ادرارش روشنتر شده است؛ موضوعی که میتواند نشانه دریافت آب کافی باشد.
نوشیدن آب کافی چگونه بر خلقوخو و انرژی ذهنی تأثیر گذاشت؟
یکی از تغییرات قابل توجه در این تجربه، احساس شادابی بیشتر در طول روز بود. نویسنده در روز چهارم متوجه شد که نسبت به روزهای گذشته کمتر احساس سنگینی و کسالت میکند و از نظر جسمی و ذهنی سرحالتر است.
او که به دلیل کار طولانی با رایانه و استفاده مداوم از تلفن همراه گاهی در پایان روز دچار سردرد میشد، در آن روز متوجه شد که هنوز سردردی نداشته است.
در روز پنجم نیز تجربه جالبتری داشت. او هنگام صحبت با درمانگر خود اشاره کرد که از نظر روانی یکی از بهترین هفتههای خود را در مدت اخیر پشت سر گذاشته است. هرچند در ابتدا ارتباطی میان این تغییر و افزایش مصرف آب برقرار نکرد، اما بعداً احتمال داد که آبرسانی بهتر بدن در این وضعیت نقش داشته باشد.
البته این تجربه شخصی بهتنهایی ثابت نمیکند که نوشیدن آب بیشتر مستقیماً باعث بهبود سلامت روان میشود؛ اما نشان میدهد که توجه به نیاز بدن به آب میتواند بخشی از عادتهای مفید روزانه باشد.
نوشیدن آب کافی و کاهش میل به میانوعدههای ناسالم
تغییر دیگری که نویسنده در روز ششم متوجه آن شد، کاهش تمایل به خوردن میانوعدههای ناسالم بود.
او احساس میکرد کمتر از گذشته برای خرید خوراکیهای ناسالم به فروشگاه مراجعه میکند. به نظرش، نوشیدن آب در طول روز به کنترل این میل کمک کرده بود.
در روز پایانی آزمایش نیز متوجه شد که نوشیدن آب به بخشی طبیعی از برنامه روزانهاش تبدیل شده است. او احساس شادابی بیشتری داشت و در مجموع وضعیت ذهنی بهتری را تجربه میکرد.
با این حال، باید توجه داشت که این نتایج حاصل تجربه یک فرد در مدت یک هفته است و نمیتوان آنها را به همه افراد تعمیم داد.
نوشیدن آب کافی؛ روزانه چقدر آب بنوشیم؟
بر اساس راهنمای ارائهشده از سوی آکادمی تغذیه و رژیم غذایی، میزان تقریبی نیاز روزانه مردان به آب حدود ۱۳ فنجان و برای زنان حدود ۹ فنجان است.
البته این مقادیر یک راهنمای کلی هستند و نیاز واقعی افراد ممکن است متفاوت باشد. همچنین حدود ۲۰ درصد آب مورد نیاز بدن از طریق مواد غذایی دریافت میشود؛ بنابراین لازم نیست تمام آب مورد نیاز روزانه فقط از طریق نوشیدن آب تأمین شود.
کریستی سوید، متخصص تغذیه و مربی سلامت، توضیح میدهد که فعالیت بدنی، گرمای هوا، قرار گرفتن در معرض نور خورشید، بیماری، تب و حتی سفر هوایی میتوانند نیاز بدن به آب را افزایش دهند.
از سوی دیگر، برخی شرایط جسمانی ممکن است نیاز به محدود کردن مصرف مایعات داشته باشند. برای مثال، افراد مبتلا به نارسایی احتقانی قلب ممکن است به محدودیت مصرف آب نیاز داشته باشند. همچنین اسهال و استفراغ میتوانند نیاز بدن به دریافت مایعات را افزایش دهند.
جنیفر پالین، متخصص تغذیه، نیز تأکید میکند که حفظ آبرسانی مناسب بدن از رسیدن به یک عدد مشخص برای مصرف روزانه آب مهمتر است. به گفته او، دریافت آب کافی میتواند در حفظ عملکرد شناختی با افزایش سن نقش محافظتی داشته باشد.
چگونه بفهمیم آب کافی مینوشیم؟
یکی از راههای ساده برای بررسی وضعیت آبرسانی بدن، توجه به رنگ ادرار است.
- ادرار زرد کمرنگ: معمولاً نشان میدهد که بدن آب کافی دریافت کرده است.
- ادرار زرد تیره: ممکن است نشانه نیاز بدن به دریافت آب بیشتر باشد.
البته رنگ ادرار بهتنهایی معیار قطعی برای ارزیابی وضعیت آب بدن نیست و عوامل دیگری نیز میتوانند بر آن تأثیر بگذارند.
نوشیدن آب کافی؛ آیا نوشیدن بیش از حد آب خطرناک است؟
اگرچه نوشیدن آب کافی برای بدن ضروری است، مصرف بیش از اندازه آن نیز میتواند خطرآفرین باشد.
نوشیدن مقدار بسیار زیاد آب در مدت کوتاه ممکن است باعث مسمومیت با آب شود. در این وضعیت، تعادل مواد شیمیایی و الکترولیتهای بدن به هم میخورد و غلظت سدیم خون کاهش پیدا میکند.
از علائم احتمالی این وضعیت میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سردرد
- گیجی و اختلال در تمرکز
- خوابآلودگی
- حالت تهوع
- ضعف عضلانی
بر اساس توضیحات این مقاله، مصرف بیش از حدود یک لیتر آب در ساعت یا بیش از ۸ لیتر در روز برای یک فرد معمولی میتواند بیش از ظرفیت پردازش کلیهها باشد. البته میزان تحمل افراد متفاوت است و این اعداد نباید بهعنوان مرز ایمن برای همه در نظر گرفته شوند.
نوشیدن آب کافی؛ چند راهکار ساده برای افزایش مصرف آب روزانه
اگر نوشیدن آب کافی برایتان به یک عادت تبدیل نشده است، میتوانید از روشهای سادهای برای افزایش تدریجی مصرف آن استفاده کنید:
- آب را وارد برنامه غذایی خود کنید: همراه هر وعده غذایی یک لیوان آب بنوشید.
- مصرف آب را با فعالیتهای روزانه پیوند دهید: برای مثال، بعد از ورزش یا هنگام بازگشت به خانه آب بنوشید.
- نوشیدنیها را با آب جایگزین کنید: گاهی بهجای سفارش نوشابه یا نوشیدنیهای دیگر، آب انتخاب کنید.
- برای خودتان یک عادت ثابت بسازید: مثلاً هر بار که وارد آشپزخانه میشوید، یک لیوان آب بنوشید.
- طعم آب را بهتر کنید: افزودن لیموترش، پرتقال، نعناع یا توتفرنگی میتواند نوشیدن آب را لذتبخشتر کند.
جمعبندی: نوشیدن آب کافی، عادتی ساده برای مراقبت از بدن و ذهن
تجربه یک هفته نوشیدن روزانه ۱۳ فنجان آب نشان داد که توجه بیشتر به آبرسانی بدن میتواند با احساس شادابی، کاهش کسالت و بهبود خلقوخو همراه باشد. هرچند این تجربه برای اثبات رابطه مستقیم میان مصرف آب و سلامت روان کافی نیست، اما یادآوری میکند که نوشیدن آب کافی یکی از عادتهای ساده و مهم برای مراقبت از سلامت عمومی است.
مهمتر از دنبال کردن یک عدد ثابت، شناخت نیاز بدن و تأمین متناسب مایعات است؛ عادتی ساده که میتواند به حفظ عملکرد طبیعی بدن و ذهن کمک کند.
