ربات ترنسفورمر روی ماه چگونه به فضا فرستاده شد؟
در مأموریت SLIM (Smart Lander for Investigating Moon) که در دسامبر ۲۰۲۳ توسط سازمان فضایی ژاپن (JAXA) به فضا پرتاب شد، هدف اصلی فرود دقیق بر سطح ماه و آزمایش فناوریهای جدید بود. این فضاپیما در ژانویه ۲۰۲۴ با موفقیت روی ماه فرود آمد و در کنار خود دو ربات کوچک به نامهای LEV-1 و LEV-2 حمل میکرد.
ربات LEV-2 همان ربات ترنسفورمر روی ماه بود که با همکاری JAXA، شرکت Sony، دانشگاه Doshisha و شرکت اسباببازی Takara Tomy توسعه یافته بود. این ربات به اندازه یک توپ کوچک طراحی شده بود و در لحظه مناسب از فضاپیما جدا شد.
ویژگیهای ربات ترنسفورمر روی ماه
ویژگی اصلی این ربات، توانایی «تغییر شکل» آن بود. SORA-Q ابتدا به شکل یک کره فشرده بود تا در فضا بهراحتی حمل شود، اما پس از رسیدن به سطح ماه، بدنه آن باز شد و به یک ساختار کاربردیتر تبدیل شد.
در این حالت جدید، دو نیمکره آن مانند چرخ عمل کردند و یک دوربین و بخشهای حرکتی فعال شدند. این طراحی باعث شد ربات بتواند روی سطح ناهموار ماه حرکت کند و دادههای تصویری ثبت کند. این ایده از طراحی اسباببازیهای ژاپنی الهام گرفته شده بود، به همین دلیل به آن لقب «ترنسفورمر واقعی» داده شد.
عملکرد ربات ترنسفورمر روی ماه در مأموریت SLIM
پس از فرود SLIM، ربات SORA-Q بهصورت خودکار از آن جدا شد و وارد سطح ماه شد. این ربات توانست برای مدت کوتاهی روی سطح حرکت کند و تصاویر بسیار ارزشمندی از محیط اطراف و خود فضاپیما ثبت کند.
دادههای جمعآوریشده توسط این ربات ابتدا به ربات دیگر (LEV-1) منتقل شد و سپس به زمین ارسال گردید. اگرچه عمر عملیاتی آن محدود بود، اما عملکرد آن برای آزمایش فناوری کافی و بسیار موفقیتآمیز ارزیابی شد.
اهمیت علمی ربات ترنسفورمر روی ماه
اهمیت این پروژه تنها در اندازه کوچک ربات نیست، بلکه در مفهوم جدیدی از اکتشاف فضایی است.
دانشمندان معتقدند رباتهای کوچک و قابل تغییر شکل میتوانند در آینده به مناطقی از ماه یا سیارات دیگر بروند که رباتهای بزرگ قادر به دسترسی به آنها نیستند؛ مانند غارها، دهانههای عمیق یا مناطق خطرناک.
همچنین این فناوری میتواند هزینه مأموریتهای فضایی را کاهش دهد و امکان ارسال «گروههای رباتیک کوچک» را به جای یک ربات بزرگ فراهم کند.
نتیجهگیری
ربات ترنسفورمر روی ماه (SORA-Q) نشان داد که آینده اکتشافات فضایی میتواند به سمت رباتهای کوچک، هوشمند و تغییرشکلدهنده حرکت کند. مأموریت SLIM نهتنها یک فرود موفق برای ژاپن بود، بلکه یک گام مهم در توسعه نسل جدید رباتهای فضایی محسوب میشود.
