خالکوبی نامرئی با نور فرابنفش
خالکوبی نامرئی با فناوری جدیدی به نام PhotoTat میتواند شیوه نگاه ما به تاتو را تغییر دهد. این جوهر حساس به نور در شرایط عادی تقریباً نامرئی است، اما با تابش نور فرابنفش به رنگهای درخشان تبدیل میشود. پژوهشگران امیدوارند این فناوری در آینده علاوه بر کاربردهای زیبایی و هنری، به پزشکان کمک کند تا برخی نشانههای پزشکی را فقط هنگام نیاز مشاهده کنند. بااینحال، پیش از استفاده گسترده از این فناوری، باید ایمنی و عملکرد آن بیشتر بررسی شود.
خالکوبی نامرئی PhotoTat چگونه کار میکند؟
خالکوبی در سالهای اخیر از یک انتخاب محدود به گروههای خاص، به روشی رایج برای بیان سلیقه و شخصیت تبدیل شده است. بااینحال، دائمی بودن تاتو ممکن است برای همه مطلوب نباشد. فناوری PhotoTat با ایجاد امکان تغییر ظاهر خالکوبی، راهی تازه برای پاسخ به این محدودیت ارائه میدهد.
این فناوری را گروهی از پژوهشگران به سرپرستی کارسون برونز، شیمیدان دانشگاه کلرادو بولدر، توسعه دادهاند. آنها سه رنگدانه حساس به نور ساختهاند که در ذرات بسیار ریز پلیمتیل متاکریلات یا PMMA قرار میگیرند؛ مادهای پلاستیکی و شفاف که با نام پلکسیگلاس نیز شناخته میشود.
در نور مرئی معمولی، این رنگدانهها تقریباً نامرئی هستند. اما هنگامی که در معرض نور فرابنفش با طول موج ۳۶۵ نانومتر قرار میگیرند، بهسرعت فعال میشوند و رنگهای آبی، سرخابی و زرد را نشان میدهند.
پژوهشگران میتوانند با ترکیب این سه رنگ، طیفهای رنگی و الگوهای متفاوتی ایجاد کنند. به این ترتیب، خالکوبی نامرئی میتواند در شرایط مختلف ظاهر متفاوتی داشته باشد؛ بدون اینکه لازم باشد طرح جدیدی روی پوست ایجاد شود.
تغییر رنگ تاتو با نور؛ از آشکار شدن تا محو شدن
یکی از ویژگیهای مهم فناوری PhotoTat این است که تغییر رنگ آن تنها به ظاهر شدن محدود نمیشود. با قطع تابش فرابنفش، رنگها بهتدریج و طی چند ساعت محو میشوند. همچنین، نور مرئی شدید میتواند این روند را سریعتر کند.
کارسون برونز این فناوری را به یک کلید تشبیه میکند که با نور فرابنفش روشن و دوباره خاموش میشود. چنین قابلیتی میتواند در آینده به افراد اجازه دهد خالکوبی خود را فقط در موقعیتهای خاص نمایان کنند.
برای مثال، ممکن است فردی بخواهد طرحی روی پوستش در محیطی خصوصی یا هنگام استفاده از نور مخصوص قابل مشاهده باشد، اما در نور معمولی به چشم نیاید. البته این کاربردها هنوز در مرحله پژوهش هستند و نباید آنها را با یک محصول آماده استفاده عمومی اشتباه گرفت.
پژوهشگران برای آزمایش این ایده از نور فرابنفش الگودار، شابلونها و تصاویر پروژکتورشده استفاده کردند. آنها توانستند طرحهای چندرنگ ایجاد کنند و خالکوبیهایی بسازند که در نور عادی تقریباً دیده نمیشدند، اما با تابش نور مناسب آشکار میشدند. این آزمایشها روی سیلیکون و پوست خوک جداشده از بدن انجام شدند.
کاربرد پزشکی خالکوبی نامرئی چیست؟
فناوری PhotoTat ممکن است فراتر از هنر و زیبایی کاربرد داشته باشد. یکی از زمینههای امیدوارکننده، کمک به بیماران تحت پرتودرمانی است.
در برخی روشهای پرتودرمانی، پزشکان برای تنظیم دقیق مسیر پرتوها از نشانههای کوچک و دائمی روی پوست بیمار استفاده میکنند. این خالکوبیها به کادر درمان کمک میکنند تا محل موردنظر را در جلسات مختلف بهدرستی شناسایی کنند.
بااینحال، چنین نشانههایی ممکن است برای بیمار یادآور دائمی تجربهای دشوار باشند. به گفته برونز، فناوری PhotoTat میتواند در آینده امکان پنهان ماندن این نشانهها در زندگی روزمره و آشکار شدن آنها هنگام مراجعه به کلینیک را فراهم کند.
پژوهشگران همچنین روشی مشابه برای علامتگذاری محل نمونهبرداری یا بیوپسی آزمایش کردهاند. در این روش، نشانهها هنگام فعال شدن با نور قابل مشاهده میشوند.
البته این کاربردها هنوز به بررسیهای بیشتر نیاز دارند و نمیتوان گفت که این فناوری در حال حاضر جایگزین روشهای رایج پزشکی شده است.
آیا خالکوبی نامرئی برای مدت طولانی باقی میماند؟
یکی از پرسشهای مهم درباره این فناوری، دوام عملکرد آن در پوست زنده انسان است. پژوهشگران در آزمایشی که تنها یک شرکتکننده انسانی داشت، بررسی کردند که آیا رنگدانهها پس از تاتو شدن همچنان به نور پاسخ میدهند یا خیر.
نتایج نشان دادند که سه کانال رنگی PhotoTat بین ۱٫۴ تا ۲٫۲ سال پس از خالکوبی همچنان به نور واکنش نشان میدادند و امکان بازنویسی آنها وجود داشت. این یافته نشانهای اولیه از دوام فناوری است، اما برای نتیجهگیری قطعی به مطالعات گستردهتری نیاز داریم.
نکته مهم دیگر، تأثیر رنگ پوست بر میزان دیده شدن طرح است. پژوهشگران دریافتند که با افزایش رنگدانههای طبیعی پوست، خالکوبی کمتر قابل مشاهده میشود. بااینحال، در تیرهترین مدل پوستی که آزمایش شد نیز نشانههایی از طرح قابل تشخیص بود.
همچنین باید توجه داشت که طرحهای کامل و چندرنگ در آزمایشهای سیلیکون و پوست خوک نمایش داده شدند؛ بنابراین، عملکرد مشابه آنها روی پوست زنده انسان هنوز بهطور کامل اثبات نشده است.
محدودیتها و نگرانیهای ایمنی خالکوبی نامرئی PhotoTat
با وجود ظرفیتهای این فناوری، خالکوبی نامرئی هنوز برای استفاده گسترده آماده نیست. فرمولاسیون اختصاصی PhotoTat باید پیش از ورود به کاربردهای عمومی، از نظر سمیت، استریلیتی و خلوص بهطور مستقل بررسی شود.
اگرچه PMMA و مواد فوتوکرومیک مرتبط سابقه استفاده پزشکی دارند، این موضوع بهتنهایی ایمنی فرمولاسیون خاص PhotoTat را تضمین نمیکند.
نور خورشید نیز چالش دیگری ایجاد میکند؛ زیرا حاوی پرتو فرابنفش است. قرار گرفتن در فضای باز ممکن است جوهر را بهتدریج فعال کند و آن را به حالتی بین نامرئی و کاملاً رنگی ببرد. بنابراین، برای حفظ ظاهر نامرئی در محیط بیرون، ممکن است به محافظت در برابر اشعه فرابنفش، مانند استفاده از ضدآفتاب، نیاز باشد.
در مجموع، PhotoTat رویکردی تازه برای ساخت خالکوبیهایی ارائه میدهد که ظاهرشان با نور تغییر میکند. این فناوری میتواند در آینده انتخابهای هنری بیشتری در اختیار افراد قرار دهد و در برخی کاربردهای پزشکی نیز مفید باشد. بااینحال، بررسی ایمنی، دوام و عملکرد آن در گروههای مختلف پوستی، پیششرط استفاده گسترده از این جوهر حساس به نور است.
