افزایش عمر لباسها؛ راهکاری ساده برای کاهش هدررفت پوشاک
پژوهشگران معتقدند افزایش عمر لباسها یکی از مؤثرترین راهها برای کاهش ضایعات صنعت مد است. در حالی که صنعت «مد سریع» باعث شده بسیاری از لباسها بسیار زودتر از عمر واقعی خود کنار گذاشته شوند، شیوه استفاده، نگهداری، شستوشو و تعمیر لباسها میتواند نقش مهمی در افزایش ماندگاری آنها داشته باشد.
این گزارش همچنین اشاره میکند که با اجرای سیاست «مسئولیت توسعهیافته تولیدکننده» در اروپا، برندهای پوشاک و تولیدکنندگان بیش از گذشته مسئول مدیریت لباسها پس از پایان عمر مصرف خواهند بود. با این حال، بسیاری از فروشگاهها همچنان تمرکز اصلی خود را بر فروش لباسهای جدید گذاشتهاند و خدماتی مانند تعمیر یا نگهداری از لباسها کمتر در معرض دید مشتریان قرار دارد.
چرا افزایش عمر لباسها اهمیت دارد؟
بر اساس این پژوهش، طول عمر لباسها به عوامل مختلفی مانند طراحی، کیفیت، نوع الیاف، جنس پارچه و نحوه استفاده و نگهداری بستگی دارد. با وجود این، در فرهنگ مصرفگرای امروز، بسیاری از لباسها پیش از آنکه عمر فنی آنها به پایان برسد، کنار گذاشته میشوند.
محققان تأکید میکنند که افزایش عمر لباسها تنها به خرید لباس دستدوم یا فروش مجدد آنها محدود نمیشود؛ بلکه نحوه شستوشو، نگهداری، تعمیر و حتی استفاده دوباره از لباسها نیز در این زمینه نقش مهمی دارد.
۱. افزایش عمر لباسها؛ عادتهای شستوشوی خود را تغییر دهید
یکی از مهمترین راهکارهای افزایش عمر لباسها، کاهش دفعات استفاده از ماشین لباسشویی و خشککن است. اگرچه برچسبهای مراقبت از لباس اطلاعات لازم درباره برنامه مناسب شستوشو را ارائه میدهند، اما شستن کمتر لباسها به حفظ بافت پارچه کمک میکند.
پژوهشگران پیشنهاد میکنند در صورت امکان، لباسها را پس از استفاده در هوای آزاد قرار دهید و دوباره بپوشید. همچنین برای لباسهای جین یا لباسهای دستدوم، قرار دادن آنها برای چند روز در فریزر میتواند به تازه شدن لباس کمک کند. برای لکههای کوچک نیز شستوشوی موضعی با دست، گزینه مناسبتری نسبت به شستن کامل لباس است.
۲. افزایش عمر لباسها؛ جنس پارچه را بشناسید
شناخت نوع الیاف و جنس پارچه، یکی دیگر از عوامل مهم در افزایش عمر لباسها است. هر پارچه روش نگهداری متفاوتی دارد و آگاهی از این تفاوتها میتواند هم در نگهداری بهتر لباسها و هم در خریدهای آینده مفید باشد.
ابزارهایی مانند برس لباس، پرزگیر یا شانه مخصوص لباسهای بافتنی میتوانند ظاهر لباس را با کمترین زحمت تازه کنند. البته میزان تأثیر این ابزارها به جنس پارچه بستگی دارد؛ برای مثال، حذف گلولههای سطح پارچه روی لباسهای صددرصد پشمی معمولاً موفقتر از پارچههای دارای الیاف مصنوعی است.
پژوهشگران همچنین توصیه میکنند هنگام استفاده از محصولات ضدآبکننده لباس، از محصولاتی که حاوی ترکیبات موسوم به PFAS هستند، خودداری شود؛ زیرا این مواد بهسختی در طبیعت تجزیه میشوند و میتوانند برای سلامت انسان و حیوانات و همچنین محیطزیست مضر باشند. علاوه بر این، استفاده از واکس و نرمکنندههای مخصوص چرم نیز میتواند عمر برخی لباسها را افزایش دهد.
۳. افزایش عمر لباسها؛ دوباره به کمد لباس خود سر بزنید
به گفته محققان، بسیاری از افراد، بهویژه در جوامع مرفه، لباسهای زیادی در کمد خود دارند که مدتهاست از آنها استفاده نکردهاند. در سالهای اخیر، مرتبسازی و خلوت کردن کمد لباس به یک روند محبوب تبدیل شده است، اما همیشه کنار گذاشتن لباسها بهترین انتخاب نیست.
ممکن است با تغییر مد، تغییر سلیقه یا حتی تغییر وضعیت جسمانی، دوباره به همان لباسها نیاز پیدا کنید. بررسی اینکه کدام لباسها را بیشتر یا کمتر میپوشید و دلیل این موضوع چیست، میتواند به تصمیمگیری بهتر برای خریدهای آینده نیز کمک کند.
همچنین برخی تولیدکنندگان محتوای حوزه «مد آهسته» (Slow Fashion) در شبکههای اجتماعی پیشنهاد میکنند افراد سبک پوشش خود را با چند ویژگی مشخص تعریف کنند یا از تحلیل رنگها برای انتخاب لباسهایی استفاده کنند که بیشترین هماهنگی را با چهره آنها دارد.
۴. افزایش عمر لباسها؛ مهارت تعمیر لباس را یاد بگیرید
پژوهشگران در این مطالعه دریافتند که بسیاری از افراد علاقه دارند عمر لباسهای خود را افزایش دهند، اما مهارت کافی برای تعمیر آنها را ندارند.
دوختن دکمه، وصلهکردن پارگی، رفو کردن جوراب یا تعمیر لباسهای بافتنی از مهارتهایی است که میتواند عمر لباسها را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. همچنین کارگاههای عمومی تعمیر لباس فرصت مناسبی برای یادگیری این مهارتها و تبادل تجربه با دیگران فراهم میکنند.
۵. افزایش عمر لباسها؛ از برندهایی خرید کنید که خدمات پس از فروش ارائه میدهند
آخرین توصیه پژوهشگران این است که هنگام خرید، برندهایی را انتخاب کنید که تنها به فروش لباس فکر نمیکنند، بلکه خدماتی مانند تعمیر، تأمین قطعات اصلی، وصله، تغییر سایز یا بازطراحی لباس را نیز ارائه میدهند.
به اعتقاد نویسندگان، صنعت مد باید نگهداری و تعمیر لباسها را به بخشی عادی از تجربه خرید تبدیل کند، نه خدمتی جانبی و کماهمیت. چنین رویکردی میتواند هم عمر لباسها را افزایش دهد و هم میزان زبالههای نساجی را کاهش دهد.
جمعبندی
این پژوهش نشان میدهد که افزایش عمر لباسها تنها با چند تغییر ساده در عادتهای روزمره امکانپذیر است. شستن کمتر لباسها، شناخت بهتر پارچهها، استفاده دوباره از لباسهای موجود، یادگیری مهارتهای ساده تعمیر و انتخاب برندهایی که خدمات پس از فروش ارائه میکنند، هم به کاهش هزینههای شخصی کمک میکند و هم اثرات زیستمحیطی صنعت پوشاک را کاهش میدهد.
